आईएमई (IME) ग्रुप नेपालको एक प्रमुख व्यावसायिक घराना हो, जसले बैंकिङ, रेमिटेन्स, ऊर्जा, पर्यटन, अटोमोबाइल र सूचना प्रविधि लगायतका बहुआयामिक क्षेत्रहरूमा आफ्नो उपस्थिति जनाएको छ। चन्द्रप्रसाद ढकालको नेतृत्वमा स्थापित यो समूह नवप्रवर्तन (Innovation), उत्कृष्ट कार्यान्वयन (Execution) र सकारात्मक सामाजिक प्रभाव (Impact) को त्रिवेणीबाट निर्देशित हुँदै नेपालको आर्थिक विकासमा एक अग्रणी संस्थाका रूपमा चिनिन्छ।

आईएमई ग्रुपको विस्तृत परिचय र कार्यक्षेत्रलाई निम्न बुँदाहरूमा बुझ्न सकिन्छ:

१. ऐतिहासिक पृष्ठभूमि

आईएमई ग्रुपको यात्रा निकै सामान्य रूपमा सुरु भएको थियो। चन्द्रप्रसाद ढकालले आफ्नो व्यावसायिक यात्रा सन् १९९० को दशकमा एक सानाे खुद्रा पसलबाट सुरु गरेका थिए। सन् १९९६ मा ‘माउन्ट पुमोरी एयर कार्गो’ स्थापना गर्दै व्यावसायिक जग बसालेका ढकालले सन् २००१ मा नेपालमा पहिलो रेमिटेन्स कम्पनीका रूपमा ‘आईएमई रेमिट’ (IME Remit) स्थापना गरे।

२. सफलताका मुख्य आधार: नवप्रवर्तन, कार्यान्वयन र प्रभाव

यस समूहको व्यावसायिक यात्रा र विस्तारलाई तीनवटा मुख्य स्तम्भमा व्याख्या गर्न सकिन्छ:

• नवप्रवर्तन (Innovation – सोच र नवीनता): परम्परागत र जोखिमपूर्ण हुण्डी कारोबारलाई विस्थापित गरी नेपालमै पहिलो पटक संस्थागत र भरपर्दो रेमिटेन्स प्रणाली सुरु गर्नु यसको सबैभन्दा ठूलो नवप्रवर्तन थियो। त्यसैगरी, ‘आईएमई पे’ मार्फत डिजिटल वित्तीय साक्षरता बढाउनु र चन्द्रागिरि हिल्सजस्ता विश्वस्तरीय पर्यटन पूर्वाधारको परिकल्पना गर्नु समूहको नवप्रवर्तनात्मक सोचको उपज हो।

• कार्यान्वयन (Execution – कार्यकुशलता र व्यवस्थापन): उत्कृष्ट सोचलाई यथार्थमा परिणत गर्न समूहको कार्यान्वयन क्षमता निकै सबल छ। देशव्यापी १४,५०० भन्दा बढी एजेन्टहरूको सञ्जाल विस्तार, समयमै ठूला पूर्वाधार र जलविद्युत परियोजनाहरू सम्पन्न गर्नु र एउटा सानो कार्गो कम्पनीलाई छोटो समयमै देशकै ठूलो कर्पोरेट हाउसमा रूपान्तरण गर्नु यसको बलियो कार्यान्वयन (Execution) पक्ष हो।

• प्रभाव (Impact – नतिजा र रूपान्तरण): नवीन सोच र सफल कार्यान्वयनले समाजमा गहिरो सकारात्मक प्रभाव छोडेका छन्। आज आईएमईले ५० लाखभन्दा बढी घरधुरीलाई प्रत्यक्ष सेवा दिइरहेको छ। वित्तीय समावेशीकरण (Financial Inclusion) बढाउने, वैदेशिक रोजगारीमा गएकाहरूको कमाइलाई सुरक्षित रूपमा घर पुर्‍याउने, र हजारौँलाई स्वदेशमै रोजगारी दिने कार्यले राष्ट्रिय अर्थतन्त्रमा पारेको बृहत् प्रभाव (Impact) नै यसको वास्तविक सफलता हो।

३. प्रमुख व्यावसायिक क्षेत्रहरू

आईएमई ग्रुपले नवप्रवर्तनलाई आत्मसाथ गर्दै आफ्नो पोर्टफोलियोलाई विविध क्षेत्रमा विस्तार गरेको छ:

• वित्तीय सेवा: ग्लोबल आईएमई बैंक, आईएमई रेमिट, आईएमई लाइफ इन्स्योरेन्स र आईएमई जनरल इन्स्योरेन्स।

• ऊर्जा र पूर्वाधार: मध्य कालीगण्डकी, माउन्टेन इनर्जी जस्ता जलविद्युत आयोजनाहरू र चन्द्रागिरि हिल्स, मौलाकाली, लुम्बिनी केबुलकार जस्ता पर्यटन पूर्वाधारहरू।

• सूचना प्रविधि (ICT): आईएमई पे मार्फत डिजिटल भुक्तानी प्रणाली।

• पर्यटन तथा आतिथ्य (Hospitality): इला होटेल तथा रिसोर्टहरू र आईएमई ट्राभल्स।

• उत्पादनमूलक उद्योग: आयात प्रतिस्थापनका लागि रौतहटमा ‘एभरेस्ट फाइबर सिमेन्ट बोर्ड’ उद्योग सञ्चालन।

४. राष्ट्रिय अर्थतन्त्रमा योगदान

• रोजगारी सिर्जना: आईएमई ग्रुपले प्रत्यक्ष र अप्रत्यक्ष रूपमा २०,००० देखि २५,००० भन्दा बढी रोजगारीका अवसरहरू सिर्जना गरेको छ।

• राजस्व योगदान: रेमिटेन्स कम्पनीका रूपमा धेरै पटक ‘ठुलो करदाता’ (Large Tax Payer) को सम्मान प्राप्त गरेको यो समूह नेपालको राजस्व संकलनमा ठूलो हिस्सा ओगट्छ।

५. सामाजिक उत्तरदायित्व (CSR)

व्यापारिक नाफालाई मात्र नभई सामाजिक प्रभाव (Impact) लाई मध्यनजर गर्दै आईएमई फाउण्डेशनमार्फत यस समूहले शिक्षा, स्वास्थ्य र विपद् व्यवस्थापनमा सक्रिय भूमिका खेल्दै आएको छ। विशेष गरी दुर्गम क्षेत्रका बालबालिकाको सहयोग र विपद्का समयमा सरकारी कोषमा आर्थिक सहयोग प्रदान गर्दै आएको छ।

६. भविष्यको कार्यदिशा

आईएमई ग्रुपले आगामी दिनहरूमा ‘डिजिटलाइजेसन’ र ‘मेक इन नेपाल’ (स्वदेशी उत्पादन) लाई प्राथमिकतामा राखेको छ। नवप्रवर्तनलाई निरन्तरता दिँदै, योजनाहरूको द्रुत कार्यान्वयनमार्फत आत्मनिर्भर अर्थतन्त्रतर्फ देशलाई डोर्‍याउने र समाजमा दीर्घकालीन प्रभाव (Long-term Impact) छोड्ने लक्ष्यका साथ यो समूह अगाडि बढिरहेको छ।